Các loại hình nhập khẩu và bảng mã chi tiết mới nhất

Loại hình nhập khẩu là thông tin quan trọng trên tờ khai hải quan, thể hiện mục đích nhập khẩu và cơ sở xử lý chính sách đối với từng lô hàng. Việc chọn đúng mã loại hình nhập khẩu giúp doanh nghiệp khai báo chính xác, xác định đúng nghĩa vụ thuế, theo dõi hàng hóa, quản lý báo cáo quyết toán và hạn chế rủi ro khi kiểm tra sau thông quan. Bài viết dưới đây được đội ngũ Finlogistics biên soạn nhằm giúp doanh nghiệp hiểu rõ loại hình nhập khẩu là gì, các mã thường gặp, cách lựa chọn mã phù hợp và những lỗi cần tránh khi mở tờ khai.

Loại hình nhập khẩu là gì?

Loại hình nhập khẩu là mã nghiệp vụ được khai trên tờ khai hải quan nhập khẩu để thể hiện mục đích nhập khẩu, bản chất giao dịch và cơ chế quản lý đối với hàng hóa. Dựa vào mã loại hình, cơ quan hải quan có cơ sở xác định lô hàng thuộc nhóm nhập kinh doanh, nhập sản xuất, nhập gia công, nhập cho doanh nghiệp chế xuất, nhập sản xuất xuất khẩu, tái nhập, tạm nhập hoặc các trường hợp nhập khẩu đặc thù khác.

Với doanh nghiệp, mã loại hình không chỉ là một ô thông tin trên tờ khai. Đây là căn cứ ảnh hưởng đến cách xác định thuế, điều kiện miễn thuế hoặc hoàn thuế nếu có, hồ sơ quản lý sau thông quan, báo cáo quyết toán và trách nhiệm giải trình khi cơ quan hải quan kiểm tra.

Ví dụ, một lô hàng nhập khẩu để bán trong nước có cách xử lý khác với lô hàng nhập khẩu làm nguyên liệu sản xuất xuất khẩu. Tương tự, nguyên liệu nhập để gia công cho thương nhân nước ngoài cũng khác với nguyên liệu nhập để sản xuất hàng bán nội địa. Nếu doanh nghiệp chọn sai mã loại hình nhập khẩu, hồ sơ có thể sai ngay từ bước mở tờ khai.

Vì sao cần chọn đúng loại hình nhập khẩu?

Chọn đúng loại hình nhập khẩu giúp doanh nghiệp khai báo đúng bản chất lô hàng, hạn chế phải sửa tờ khai và giảm rủi ro trong quá trình kiểm tra sau thông quan. Đây là bước cần được rà soát trước khi truyền tờ khai, đặc biệt với các lô hàng có liên quan đến sản xuất, gia công, doanh nghiệp chế xuất hoặc miễn thuế.

Doanh nghiệp cần chọn đúng mã loại hình vì các lý do sau:

• Xác định đúng mục đích nhập khẩu của hàng hóa.
• Xác định đúng nghĩa vụ thuế, miễn thuế, hoàn thuế hoặc không chịu thuế nếu thuộc trường hợp áp dụng.
• Theo dõi đúng hàng hóa theo từng nhóm: nhập kinh doanh, nhập sản xuất, nhập gia công, nhập sản xuất xuất khẩu hoặc nhập của doanh nghiệp chế xuất.
• Hỗ trợ quản lý xuất – nhập – tồn, định mức và báo cáo quyết toán.
• Hạn chế rủi ro sửa tờ khai, giải trình hoặc bị truy vấn khi kiểm tra sau thông quan.

Với các doanh nghiệp có nhiều loại hình hoạt động cùng lúc, chẳng hạn vừa nhập kinh doanh, vừa nhập nguyên liệu sản xuất xuất khẩu, vừa nhận gia công, việc phân biệt mã loại hình càng quan trọng. Chỉ cần khai nhầm một nhóm mã, dữ liệu quản lý nội bộ và dữ liệu hải quan có thể lệch nhau.

Căn cứ pháp lý về bảng mã loại hình nhập khẩu

Quyết định 1357/QĐ-TCHQ của Tổng cục Hải quan ban hành Bảng mã loại hình xuất khẩu, nhập khẩu và hướng dẫn sử dụng. Quyết định này được ban hành ngày 18/05/2021, có hiệu lực từ 01/06/2021 và thay thế Công văn số 2765/TCHQ-GSQL về mã loại hình xuất nhập khẩu trên hệ thống VNACCS.

Ngoài bảng mã loại hình, doanh nghiệp cũng cần xem xét các quy định về thủ tục hải quan, kiểm tra giám sát hải quan, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Thông tư 39/2018/TT-BTC sửa đổi, bổ sung Thông tư 38/2015/TT-BTC về các nội dung này và có hiệu lực từ ngày 05/06/2018.

Doanh nghiệp nên kiểm tra văn bản hiện hành, hướng dẫn của cơ quan hải quan và hồ sơ thực tế trước khi khai báo. Một số trường hợp không thể chọn mã chỉ dựa trên tên hàng, mà cần xem xét bản chất giao dịch, chủ thể nhập khẩu, mục đích sử dụng và hồ sơ đi kèm.

Các nhóm loại hình nhập khẩu thường gặp

Nhóm nhập kinh doanh

Nhóm nhập kinh doanh thường áp dụng với hàng nhập khẩu để bán, tiêu dùng, phục vụ sản xuất trong nước hoặc doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thực hiện quyền nhập khẩu. Đây là nhóm thường gặp với doanh nghiệp thương mại, nhà phân phối hoặc nhà máy nhập nguyên liệu để sản xuất hàng bán trong nước.

Một số mã thường gặp gồm:

• A11 – Nhập kinh doanh tiêu dùng
• A12 – Nhập kinh doanh sản xuất
• A41 – Nhập kinh doanh của doanh nghiệp đầu tư nước ngoài

Nhóm nhập gia công

Nhóm nhập gia công áp dụng cho nguyên liệu, vật tư, máy móc, thiết bị phục vụ hợp đồng gia công với thương nhân nước ngoài. Đặc điểm của nhóm này là hàng hóa nhập khẩu thường được quản lý theo hợp đồng gia công, định mức, sản phẩm xuất khẩu, nguyên liệu dư, phế liệu và phế phẩm.

Mã thường gặp:

• E21 – Nhập nguyên liệu, vật tư để gia công cho thương nhân nước ngoài
• E23 – Nhập nguyên liệu, vật tư gia công từ hợp đồng khác chuyển sang nếu thuộc trường hợp áp dụng
• G12 – Tạm nhập máy móc, thiết bị phục vụ dự án hoặc trường hợp tạm nhập theo quy định

>>>> Xem thêm: Gia công là gì? Quy định và thủ tục hải quan cần biết

Nhóm nhập sản xuất xuất khẩu

Nhóm nhập sản xuất xuất khẩu áp dụng cho doanh nghiệp nhập nguyên liệu, vật tư, linh kiện để sản xuất thành phẩm xuất khẩu. Đây là nhóm có liên quan chặt chẽ đến quản lý nguyên vật liệu, định mức, tồn kho, sản phẩm xuất khẩu và báo cáo quyết toán hải quan.

Mã thường gặp:

• E31 – Nhập nguyên liệu sản xuất xuất khẩu

Khi khai E31, doanh nghiệp cần bảo đảm hàng nhập khẩu được quản lý và sử dụng đúng mục đích sản xuất hàng xuất khẩu. Nếu hàng được chuyển mục đích, bán nội địa hoặc xử lý theo hướng khác, doanh nghiệp cần kiểm tra thủ tục và nghĩa vụ thuế tương ứng.

>>>> Xem thêm: Sản xuất xuất khẩu và gia công khác nhau thế nào?

Nhóm nhập của doanh nghiệp chế xuất

Nhóm này áp dụng cho doanh nghiệp chế xuất – EPE nhập nguyên liệu, vật tư, máy móc, thiết bị hoặc hàng hóa phục vụ hoạt động trong khu chế xuất, khu công nghiệp hoặc khu kinh tế theo mô hình chế xuất.

Mã thường gặp:

• E11 – Nhập nguyên liệu của doanh nghiệp chế xuất
• E13 – Nhập hàng hóa khác vào doanh nghiệp chế xuất nếu thuộc trường hợp áp dụng
• E15 – Nhập tạo tài sản cố định của doanh nghiệp chế xuất

Với doanh nghiệp chế xuất, việc chọn đúng mã loại hình ảnh hưởng trực tiếp đến quản lý hàng hóa ra vào, dữ liệu xuất – nhập – tồn, tài sản cố định và hồ sơ quyết toán.

>>> Xem thêm: Doanh nghiệp chế xuất là gì? Quy định và lưu ý cần biết

Nhóm tái nhập, tạm nhập và phi mậu dịch

Nhóm này áp dụng cho các trường hợp hàng tái nhập sau xuất khẩu, hàng tạm nhập tái xuất, hàng gửi bảo hành, hàng viện trợ, quà biếu, hàng mẫu, hàng phi mậu dịch hoặc hàng không nhằm mục đích kinh doanh.

Đây là nhóm dễ bị nhầm nếu doanh nghiệp không làm rõ mục đích nhập khẩu. Ví dụ, hàng nhập về để bảo hành, hàng tạm nhập để triển lãm hoặc hàng nhập không thanh toán thương mại có thể không dùng cùng mã với hàng nhập kinh doanh thông thường.

Bảng mã loại hình nhập khẩu tham khảo

Bảng dưới đây tổng hợp một số mã loại hình nhập khẩu thường gặp. Doanh nghiệp chỉ nên dùng để tham khảo ban đầu và cần đối chiếu với Quyết định 1357/QĐ-TCHQ, hướng dẫn của hải quan và hồ sơ thực tế trước khi khai báo.

Cách chọn mã loại hình nhập khẩu phù hợp

Xác định mục đích nhập khẩu

Trước khi chọn mã loại hình nhập khẩu, doanh nghiệp cần trả lời rõ hàng nhập để làm gì. Hàng nhập để bán trong nước, phục vụ sản xuất nội địa, gia công cho thương nhân nước ngoài, sản xuất hàng xuất khẩu, tạo tài sản cố định, tạm nhập tái xuất hay phục vụ mục đích phi mậu dịch sẽ có cách lựa chọn mã khác nhau.

Nếu mục đích nhập khẩu không được xác định rõ ngay từ đầu, doanh nghiệp rất dễ chọn nhầm giữa nhóm A11, A12, E21, E31 hoặc các mã khác.

Xác định chủ thể nhập khẩu

Chủ thể nhập khẩu cũng ảnh hưởng đến mã loại hình. Doanh nghiệp cần xác định mình là doanh nghiệp nội địa, doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp chế xuất, doanh nghiệp nhận gia công hay doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu.

Ví dụ, doanh nghiệp chế xuất nhập máy móc tạo tài sản cố định có thể cần xem xét nhóm mã khác với doanh nghiệp nội địa nhập máy móc phục vụ sản xuất trong nước.

Kiểm tra nguồn tiền, hợp đồng và quyền sở hữu hàng hóa

Hồ sơ mua bán, hợp đồng gia công, hợp đồng thuê mượn, invoice, packing list và chứng từ thanh toán có thể ảnh hưởng đến việc xác định loại hình. Hàng mua đứt bán đoạn khác với hàng mượn, hàng thuê, hàng nhận để gia công hoặc hàng do đối tác nước ngoài chỉ định giao.

Doanh nghiệp nên rà soát kỹ bộ chứng từ trước khi mở tờ khai, đặc biệt với các giao dịch có bên thứ ba, hàng không thanh toán, hàng được chỉ định giao nhận hoặc hàng nhập theo hợp đồng gia công.

Đối chiếu với chính sách thuế và báo cáo quyết toán

Một số mã loại hình có liên quan đến miễn thuế, hoàn thuế, quản lý nguyên vật liệu, định mức và báo cáo quyết toán hải quan. Doanh nghiệp cần kiểm tra từ đầu để tránh tình trạng khai xong mới phát hiện dữ liệu không phù hợp với nghĩa vụ quản lý sau thông quan.

Với nhóm gia công, sản xuất xuất khẩu và doanh nghiệp chế xuất, việc chọn mã đúng còn ảnh hưởng đến toàn bộ dữ liệu xuất – nhập – tồn của doanh nghiệp.

Ví dụ thực tế khi chọn loại hình nhập khẩu

Doanh nghiệp thương mại nhập hàng về bán trong nước

Nếu doanh nghiệp nhập hàng hóa về để kinh doanh, phân phối hoặc bán tại thị trường nội địa, có thể xem xét nhóm A11 nếu phù hợp với hồ sơ thực tế. Trường hợp này thường phát sinh nghĩa vụ thuế nhập khẩu, VAT và các chính sách mặt hàng tương ứng.

Nhà máy nhập nguyên liệu để sản xuất hàng bán trong nước

Nếu doanh nghiệp nhập nguyên liệu, vật tư hoặc linh kiện để sản xuất sản phẩm bán trong nước, có thể xem xét nhóm A12 nếu không thuộc loại hình sản xuất xuất khẩu, gia công hoặc doanh nghiệp chế xuất.

Doanh nghiệp nhập nguyên liệu để sản xuất hàng xuất khẩu

Nếu doanh nghiệp nhập nguyên liệu, vật tư để sản xuất thành phẩm xuất khẩu, có thể xem xét nhóm E31 nếu đáp ứng điều kiện quản lý theo loại hình này. Doanh nghiệp cần theo dõi nguyên liệu nhập khẩu, định mức, thành phẩm xuất khẩu, phế liệu phế phẩm và báo cáo quyết toán.

Doanh nghiệp nhận gia công cho thương nhân nước ngoài

Nếu doanh nghiệp nhập nguyên liệu, vật tư để gia công theo hợp đồng với thương nhân nước ngoài, có thể xem xét nhóm E21. Hồ sơ trọng tâm thường gồm hợp đồng gia công, phụ lục nguyên liệu, định mức, chứng từ nhập khẩu, sản phẩm gia công xuất khẩu và dữ liệu quyết toán.

Doanh nghiệp chế xuất nhập máy móc tạo tài sản cố định

Nếu doanh nghiệp chế xuất nhập máy móc, thiết bị để tạo tài sản cố định, có thể xem xét nhóm E15 nếu phù hợp với hồ sơ đầu tư, mục đích sử dụng và chứng từ nhập khẩu. Doanh nghiệp cần quản lý tài sản và hồ sơ hải quan để phục vụ kiểm tra khi cần.

Rủi ro khi khai sai loại hình nhập khẩu

Sai nghĩa vụ thuế

Khai sai loại hình nhập khẩu có thể dẫn đến xác định sai thuế nhập khẩu, VAT, miễn thuế, hoàn thuế hoặc truy thu thuế nếu bị kiểm tra. Đây là rủi ro lớn, đặc biệt với các lô hàng giá trị cao hoặc doanh nghiệp có số lượng tờ khai lớn.

Sai hồ sơ quản lý sau thông quan

Một số loại hình như gia công, sản xuất xuất khẩu và doanh nghiệp chế xuất cần quản lý nguyên vật liệu, định mức, xuất – nhập – tồn và báo cáo quyết toán. Nếu khai sai loại hình, dữ liệu quản lý có thể sai từ đầu và ảnh hưởng đến nhiều kỳ báo cáo.

Khó sửa tờ khai sau khi hàng đã thông quan

Việc sửa loại hình sau thông quan không phải lúc nào cũng đơn giản. Doanh nghiệp có thể phải giải trình, bổ sung hồ sơ, điều chỉnh nghĩa vụ thuế hoặc làm việc với cơ quan hải quan để xử lý.

Vì vậy, doanh nghiệp nên rà soát trước khi mở tờ khai thay vì xử lý sau khi hàng đã thông quan.

Rủi ro khi kiểm tra sau thông quan

Khai sai loại hình có thể bị phát hiện khi kiểm tra sau thông quan, đặc biệt với doanh nghiệp có nhiều lô hàng, nhiều mã nguyên vật liệu hoặc nhiều loại hình khai báo khác nhau. Khi đó, doanh nghiệp cần cung cấp chứng từ chứng minh bản chất giao dịch và mục đích sử dụng hàng hóa.

Finlogistics hỗ trợ xác định loại hình nhập khẩu như thế nào?

Finlogistics là công ty Forwarder Việt Nam được thành lập từ năm 2014, chuyên cung cấp dịch vụ vận chuyển quốc tế, vận chuyển nội địa và khai báo thủ tục hải quan. Với kinh nghiệm xử lý nhiều nhóm hàng và nhiều loại hình tờ khai, Finlogistics có thể hỗ trợ doanh nghiệp rà soát hồ sơ trước khi mở tờ khai để hạn chế rủi ro khai sai mã.

Đối với nghiệp vụ loại hình nhập khẩu, Finlogistics hỗ trợ doanh nghiệp:

• Rà soát bộ chứng từ trước khi khai báo.
• Kiểm tra bản chất giao dịch và mục đích nhập khẩu.
• Tư vấn mã loại hình nhập khẩu phù hợp theo hồ sơ thực tế.
• Đối chiếu hợp đồng, invoice, packing list, vận đơn và chứng từ thanh toán.
• Kiểm tra chính sách thuế, miễn thuế, hoàn thuế nếu có.
• Hỗ trợ khai báo hải quan, xử lý phân luồng và lấy mã vạch hải quan.
• Tư vấn hồ sơ phục vụ báo cáo quyết toán hải quan hoặc kiểm tra sau thông quan.

Với hệ thống văn phòng tại Hà Nội, Hải Phòng, TP. Hồ Chí Minh và Lạng Sơn, Finlogistics có thể đồng hành cùng doanh nghiệp trong các lô hàng nhập khẩu đường biển, đường hàng không, đường bộ, hàng sản xuất xuất khẩu, hàng gia công và hàng của doanh nghiệp chế xuất.

>>> Xem ngay:

Dịch vụ thông quan tờ khai

Vận chuyển nội địa Việt Nam

Vận chuyển đường bộ quốc tế

Vận chuyển đường biển quốc tế

Vận chuyển đường hàng không quốc tế

FAQ về loại hình nhập khẩu

Loại hình nhập khẩu là gì?

Loại hình nhập khẩu là mã khai báo trên tờ khai hải quan nhập khẩu, thể hiện mục đích nhập khẩu, bản chất giao dịch và cơ chế quản lý đối với hàng hóa.

Mã loại hình A11 dùng khi nào?

A11 thường được hiểu là nhập kinh doanh tiêu dùng, áp dụng cho hàng nhập khẩu để kinh doanh, bán hoặc tiêu dùng tại thị trường nội địa, tùy hồ sơ thực tế.

Mã loại hình A12 dùng khi nào?

A12 thường được dùng cho nhập kinh doanh sản xuất, áp dụng khi doanh nghiệp nhập hàng để phục vụ sản xuất trong nước và không thuộc nhóm gia công, sản xuất xuất khẩu hoặc doanh nghiệp chế xuất.

Mã loại hình E31 dùng khi nào?

E31 thường được dùng khi doanh nghiệp nhập nguyên liệu, vật tư để sản xuất hàng xuất khẩu. Doanh nghiệp cần theo dõi nguyên vật liệu, định mức, thành phẩm xuất khẩu, tồn kho và báo cáo quyết toán nếu thuộc diện áp dụng.

Khai sai loại hình nhập khẩu có sao không?

Có. Khai sai loại hình có thể phát sinh rủi ro về thuế, hồ sơ quản lý, báo cáo quyết toán và kiểm tra sau thông quan. Doanh nghiệp nên kiểm tra kỹ trước khi mở tờ khai.

Finlogistics có hỗ trợ tư vấn mã loại hình nhập khẩu không?

Có. Finlogistics hỗ trợ rà soát chứng từ, xác định bản chất giao dịch, tư vấn mã loại hình nhập khẩu phù hợp và khai báo hải quan theo từng lô hàng thực tế.

Kết luận

Loại hình nhập khẩu là thông tin quan trọng trên tờ khai hải quan, ảnh hưởng đến thuế, hồ sơ quản lý, báo cáo quyết toán và trách nhiệm giải trình của doanh nghiệp. Việc chọn đúng mã như A11, A12, A41, E11, E15, E21, E31 cần dựa trên bản chất giao dịch, chủ thể nhập khẩu, mục đích sử dụng hàng hóa và chứng từ thực tế.

Nếu doanh nghiệp chưa chắc chắn nên chọn mã loại hình nhập khẩu nào cho lô hàng, Finlogistics có thể hỗ trợ rà soát chứng từ, kiểm tra mục đích nhập khẩu và tư vấn phương án khai báo phù hợp theo từng trường hợp cụ thể. Liên hệ Finlogistics để được đội ngũ chuyên viên hỗ trợ chi tiết.