Thủ tục nhập khẩu khoáng sản chi tiết cho doanh nghiệp

Thủ tục nhập khẩu khoáng sản cần được chuẩn bị kỹ vì đây là nhóm hàng có nhiều chủng loại, mã HS và chính sách quản lý khác nhau tùy theo bản chất hàng hóa. Với các mặt hàng như quặng kim loại, tinh quặng, than đá, đá vôi, bột đá, khoáng sản làm nguyên liệu sản xuất, doanh nghiệp cần kiểm tra mã HS, thuế nhập khẩu, hồ sơ chất lượng, chứng từ xuất xứ và yêu cầu giám định thành phần trước khi thông quan. Bài viết dưới đây được đội ngũ Finlogistics biên soạn nhằm giúp doanh nghiệp hiểu rõ quy trình nhập khẩu khoáng sản, hồ sơ cần chuẩn bị và những lưu ý quan trọng khi làm thủ tục hải quan cho nhóm hàng này.

Khoáng sản có được nhập khẩu về Việt Nam không?

Khoáng sản có thể được nhập khẩu vào Việt Nam nếu mặt hàng không thuộc danh mục cấm nhập khẩu, tạm ngừng nhập khẩu và đáp ứng đầy đủ điều kiện quản lý chuyên ngành nếu có. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý rằng khoáng sản không phải là một mặt hàng đơn nhất, mà bao gồm nhiều nhóm hàng khác nhau như quặng, tinh quặng, than, đá vôi, bột đá, đá tự nhiên, khoáng chất công nghiệp hoặc nguyên liệu khoáng dùng cho sản xuất.

Theo Nghị định 69/2018/NĐ-CP, đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo giấy phép, thương nhân phải có giấy phép của bộ, cơ quan ngang bộ liên quan; đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo điều kiện, thương nhân phải đáp ứng điều kiện theo quy định pháp luật. Vì vậy, khi nhập khẩu khoáng sản, doanh nghiệp cần rà soát xem mặt hàng cụ thể có thuộc diện quản lý theo giấy phép, điều kiện, kiểm tra chuyên ngành hoặc yêu cầu hồ sơ riêng hay không.

Trong thực tế, nhiều lô hàng khoáng sản bị chậm xử lý không phải do thiếu chứng từ thương mại, mà do doanh nghiệp chưa xác định đúng bản chất hàng hóa. Chỉ cần khác nhau về hàm lượng khoáng, mức độ chế biến, độ ẩm, tạp chất hoặc mục đích sử dụng, mã HS và chính sách nhập khẩu có thể thay đổi.

Cần phân loại đúng khoáng sản trước khi nhập khẩu

Trước khi thực hiện thủ tục nhập khẩu khoáng sản, doanh nghiệp cần xác định rõ mặt hàng thuộc nhóm nào. Đây là bước quan trọng để kiểm tra mã HS, thuế nhập khẩu, chính sách quản lý và hồ sơ cần chuẩn bị.

Một số nhóm khoáng sản thường gặp gồm khoáng sản kim loại như quặng sắt, quặng đồng, quặng chì, quặng kẽm, quặng titan; khoáng sản phi kim như đá vôi, bột đá, thạch anh, cao lanh, bentonite; khoáng sản năng lượng như than đá, than cốc, khoáng sản chứa bitum; khoáng sản đã qua chế biến như tinh quặng, bột khoáng, sản phẩm nghiền, sàng, tuyển; và khoáng sản làm nguyên liệu sản xuất dùng trong luyện kim, xi măng, gốm sứ, thủy tinh, thức ăn chăn nuôi hoặc hóa chất.

Doanh nghiệp không nên áp chung một chính sách cho mọi loại khoáng sản. Với mỗi lô hàng, cần chuẩn bị COA, MSDS nếu có, hình ảnh hàng hóa, quy cách đóng gói, mục đích sử dụng, hàm lượng thành phần và tài liệu kỹ thuật. Đây là các căn cứ quan trọng để xác định đúng mã HS và hạn chế rủi ro khi hải quan yêu cầu phân tích phân loại.

Mã HS khoáng sản là gì?

Mã HS khoáng sản phụ thuộc vào bản chất hàng hóa, mức độ chế biến, thành phần hóa học, hàm lượng khoáng, công dụng và trạng thái hàng hóa. Khoáng sản có thể thuộc nhiều chương khác nhau trong biểu thuế, phổ biến nhất là Chương 25, Chương 26 và Chương 27. Theo Danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu Việt Nam, Phần V là nhóm Khoáng sản, bao gồm Chương 25 về muối, lưu huỳnh, đất đá, thạch cao, vôi và xi măng; Chương 26 về quặng, xỉ và tro; Chương 27 về nhiên liệu khoáng, dầu khoáng và sản phẩm chưng cất từ chúng.

Bảng trên chỉ mang tính định hướng. Mã HS thực tế cần căn cứ vào COA, kết quả phân tích thành phần, mô tả hàng, quy cách chế biến và mục đích sử dụng. Với khoáng sản, chỉ cần khác hàm lượng, khác trạng thái hàng hoặc khác mức độ chế biến, mã HS và thuế suất có thể thay đổi.

Thuế nhập khẩu khoáng sản gồm những loại nào?

Thuế nhập khẩu khoáng sản phụ thuộc vào mã HS, nước xuất khẩu, hiệp định thương mại và C/O nếu có. Doanh nghiệp thường cần kiểm tra thuế nhập khẩu ưu đãi MFN, thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt nếu có C/O hợp lệ theo FTA, thuế GTGT hàng nhập khẩu và các khoản thuế hoặc chính sách khác nếu phát sinh theo từng mặt hàng cụ thể.

Khoáng sản là nhóm hàng có sự khác biệt lớn giữa từng mã HS. Ví dụ, đá vôi, bột đá, quặng kim loại, than đá hoặc sản phẩm khoáng đã qua chế biến có thể thuộc các chương khác nhau và áp dụng thuế suất khác nhau. Vì vậy, doanh nghiệp không nên tính thuế chỉ dựa trên tên thương mại như “ore”, “mineral”, “stone powder”, “coal”, “limestone” hoặc “raw material”.

Nếu lô hàng có C/O, doanh nghiệp cần kiểm tra trước mẫu C/O, tiêu chí xuất xứ, mô tả hàng hóa, mã HS, thông tin người xuất khẩu và thời điểm phát hành. C/O không phù hợp có thể khiến doanh nghiệp không được hưởng thuế ưu đãi đặc biệt như dự kiến.

Khoáng sản nhập khẩu có cần giấy phép không?

Không phải mọi loại khoáng sản nhập khẩu đều cần giấy phép. Việc có cần giấy phép hay không phụ thuộc vào loại khoáng sản, mục đích nhập khẩu, tình trạng hàng hóa, mức độ chế biến và quy định quản lý chuyên ngành tại thời điểm nhập khẩu.

Doanh nghiệp cần kiểm tra các vấn đề chính gồm: hàng có thuộc danh mục cấm hoặc tạm ngừng nhập khẩu không; hàng có thuộc diện nhập khẩu theo giấy phép hoặc điều kiện không; hàng có phải kiểm tra chất lượng, an toàn, môi trường hoặc phóng xạ không; hàng có phải giám định thành phần, hàm lượng hoặc chủng loại không; và hàng có phải đáp ứng điều kiện riêng theo lĩnh vực sử dụng như luyện kim, hóa chất, xây dựng hoặc năng lượng không.

Với một số loại khoáng sản có yếu tố đặc thù, doanh nghiệp nên kiểm tra chính sách trước khi ký hợp đồng. Cách làm an toàn là gửi trước COA, tên thương mại, mô tả hàng hóa, mục đích sử dụng, hình ảnh, quy cách đóng gói và xuất xứ để đơn vị khai báo hải quan rà soát.

Khoáng sản nhập khẩu có phải kiểm tra chất lượng hoặc giám định không?

Tùy loại khoáng sản, doanh nghiệp có thể cần chuẩn bị COA, chứng thư giám định, kết quả phân tích thành phần hoặc chứng từ kỹ thuật để chứng minh bản chất hàng hóa. Với một số mặt hàng, cơ quan hải quan có thể yêu cầu phân tích phân loại hoặc kiểm tra thực tế để xác định đúng mã HS.

Đối với khoáng sản, các yếu tố như hàm lượng thành phần, mức độ chế biến, độ ẩm, kích thước hạt, tạp chất và mục đích sử dụng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến mã HS, thuế và chính sách quản lý. Vì vậy, doanh nghiệp nên chuẩn bị hồ sơ kỹ thuật ngay từ trước khi hàng về cảng.

Trong nhiều trường hợp, COA do nhà sản xuất hoặc đơn vị giám định phát hành là chứng từ quan trọng để mô tả thành phần hàng hóa. Tuy nhiên, nếu cơ quan hải quan nghi ngờ hoặc cần làm rõ bản chất hàng, lô hàng vẫn có thể bị yêu cầu lấy mẫu phân tích phân loại. Doanh nghiệp nên dự trù thời gian xử lý nếu mặt hàng có thành phần phức tạp hoặc giá trị lớn.

Hồ sơ nhập khẩu khoáng sản gồm những gì?

Bộ hồ sơ thủ tục nhập khẩu khoáng sản cần được chuẩn bị đầy đủ từ chứng từ thương mại, chứng từ vận tải đến hồ sơ kỹ thuật và hồ sơ giám định nếu có. Việc chuẩn bị hồ sơ rõ ràng ngay từ đầu giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro phải bổ sung chứng từ khi hàng đã về cảng.

Tên hàng trên invoice, packing list, vận đơn, C/O và tờ khai cần thống nhất. Nếu chứng từ chỉ ghi chung chung như “mineral”, “ore”, “stone powder” hoặc “raw material”, doanh nghiệp nên yêu cầu nhà cung cấp mô tả rõ hơn về thành phần, hàm lượng, dạng hàng và mục đích sử dụng.

>>> Xem thêm: Quy trình khai báo hải quan và những điều cần lưu ý

Quy trình thủ tục nhập khẩu khoáng sản

Bước 1 Xác định loại khoáng sản và chính sách nhập khẩu

Doanh nghiệp cần xác định hàng là quặng, tinh quặng, đá vôi, bột đá, than, khoáng chất công nghiệp hay sản phẩm khoáng đã qua chế biến. Sau đó, doanh nghiệp kiểm tra hàng có thuộc diện giấy phép, điều kiện, kiểm tra chuyên ngành hoặc giám định không.

Ở bước này, hồ sơ kỹ thuật có vai trò rất quan trọng. Doanh nghiệp nên yêu cầu nhà cung cấp gửi COA, thông tin thành phần, hình ảnh thực tế, quy cách đóng gói, MSDS nếu có và mục đích sử dụng.

Bước 2 Kiểm tra mã HS và thuế nhập khẩu

Căn cứ COA, thành phần, hàm lượng khoáng, mức độ chế biến, mục đích sử dụng và hồ sơ kỹ thuật, doanh nghiệp xác định mã HS phù hợp. Sau đó, doanh nghiệp kiểm tra thuế nhập khẩu, thuế GTGT và ưu đãi thuế nếu có C/O.

Với khoáng sản, mã HS cần được rà soát kỹ vì nhiều mặt hàng có tên thương mại tương tự nhau nhưng bản chất lại khác nhau. Nếu chưa chắc chắn, doanh nghiệp nên chuẩn bị hồ sơ để xin tư vấn phân loại trước khi hàng về.

Bước 3 Chuẩn bị hồ sơ kỹ thuật và chứng từ nhập khẩu

Doanh nghiệp chuẩn bị Commercial Invoice, Packing List, vận đơn, hợp đồng, C/O nếu có, COA, MSDS nếu có, chứng thư giám định hoặc tài liệu kỹ thuật liên quan. Với hàng rời, hàng xá hoặc hàng số lượng lớn, cần kiểm tra thêm phương án cân hàng, kiểm đếm, giám định khối lượng và điều kiện bốc dỡ.

Bước 4 Mở tờ khai hải quan

Doanh nghiệp khai báo trên hệ thống VNACCS/VCIS, nhập đúng mã HS, trị giá, xuất xứ, số lượng, trọng lượng, đơn vị tính và thông tin chứng từ. Nếu có C/O, thông tin C/O cần được khai báo chính xác để được xem xét ưu đãi thuế.

Bước 5 Xử lý phân luồng và kiểm tra thực tế nếu có

Tùy kết quả phân luồng, doanh nghiệp nộp hồ sơ, giải trình, kiểm tra thực tế hàng hóa hoặc phối hợp lấy mẫu phân tích phân loại nếu cơ quan hải quan yêu cầu. Với nhóm hàng khoáng sản, việc kiểm tra thực tế có thể tập trung vào mô tả hàng, trạng thái hàng, quy cách đóng gói, hàm lượng thành phần và sự phù hợp giữa chứng từ với thực tế.

Bước 6 Hoàn tất thông quan và lưu hồ sơ

Sau khi hoàn tất nghĩa vụ thuế và yêu cầu chuyên ngành nếu có, doanh nghiệp đưa hàng về kho, nhà máy hoặc công trình. Hồ sơ COA, chứng thư giám định, chứng từ hải quan, chứng từ thuế và hồ sơ vận tải cần được lưu đầy đủ để phục vụ kiểm tra sau thông quan.

Nhãn hàng hóa đối với khoáng sản nhập khẩu

Khoáng sản nhập khẩu cần có nhãn hàng hóa hoặc thông tin thể hiện phù hợp trên bao bì, kiện hàng, container hoặc chứng từ đi kèm, tùy dạng hàng rời, hàng đóng bao, hàng đóng kiện hoặc hàng container.

Doanh nghiệp cần kiểm tra các thông tin như tên hàng hóa, xuất xứ hàng hóa, nhà sản xuất hoặc nhà cung cấp, quy cách đóng gói, thành phần hoặc hàm lượng chính nếu có, khối lượng tịnh, khối lượng cả bì, cảnh báo an toàn nếu có và nhãn phụ tiếng Việt nếu hàng lưu thông thương mại tại Việt Nam mà nhãn gốc chưa đủ nội dung bắt buộc.

Với khoáng sản dạng hàng rời hoặc hàng xá, thông tin nhận diện có thể thể hiện qua chứng từ, phiếu cân, chứng thư giám định, COA, vận đơn và hồ sơ giao nhận. Doanh nghiệp cần lưu các chứng từ này đầy đủ vì đây là căn cứ quan trọng khi đối chiếu sau thông quan.

Rủi ro thường gặp khi nhập khẩu khoáng sản

Rủi ro phổ biến nhất là áp sai mã HS do chưa có COA. Khoáng sản có thể thay đổi mã HS theo thành phần, hàm lượng và mức độ chế biến. Nếu không có COA hoặc kết quả phân tích, doanh nghiệp dễ khai sai mã HS và sai thuế.

Một rủi ro khác là tên hàng trên chứng từ quá chung chung. Các tên hàng như “mineral”, “ore”, “stone powder” hoặc “raw material” thường chưa đủ để xác định bản chất hàng hóa. Doanh nghiệp nên yêu cầu nhà cung cấp mô tả rõ thành phần, hàm lượng, công dụng và trạng thái hàng.

Doanh nghiệp cũng có thể gặp vướng mắc nếu chưa kiểm tra giấy phép hoặc điều kiện nhập khẩu. Một số khoáng sản hoặc sản phẩm liên quan có thể thuộc diện quản lý theo điều kiện riêng. Nếu không kiểm tra trước, lô hàng có thể bị chậm xử lý khi về cảng.

Ngoài ra, hồ sơ giám định không phù hợp cũng là vấn đề cần lưu ý. Chứng thư giám định không thể hiện rõ hàm lượng, tạp chất, độ ẩm hoặc chỉ tiêu cần thiết có thể chưa đủ để hỗ trợ phân loại mã HS. Nếu doanh nghiệp muốn hưởng thuế ưu đãi đặc biệt, C/O cũng cần được kiểm tra trước để tránh sai tiêu chí xuất xứ, mô tả hàng hoặc thời điểm phát hành.

Finlogistics hỗ trợ thủ tục nhập khẩu khoáng sản như thế nào?

Finlogistics hỗ trợ doanh nghiệp trong các nghiệp vụ vận chuyển quốc tế, vận chuyển nội địa và khai báo thủ tục hải quan đối với mặt hàng khoáng sản nhập khẩu theo từng lô hàng thực tế.

Các hạng mục hỗ trợ gồm tư vấn mã HS khoáng sản, kiểm tra thuế nhập khẩu, C/O và chính sách mặt hàng, rà soát COA, MSDS, chứng thư giám định và hồ sơ kỹ thuật. Finlogistics cũng hỗ trợ kiểm tra yêu cầu giấy phép hoặc điều kiện nhập khẩu nếu có, rà soát chứng từ trước khi hàng về, khai báo hải quan nhập khẩu, phối hợp xử lý phân luồng, kiểm hóa, lấy mẫu phân tích nếu phát sinh và tổ chức vận chuyển hàng về kho, nhà máy hoặc công trình.

Với kinh nghiệm trong vận chuyển quốc tế, vận chuyển nội địa và khai báo thủ tục hải quan, cùng hệ thống văn phòng tại Hà Nội, Hải Phòng, TP. Hồ Chí Minh và Lạng Sơn, Finlogistics có thể hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu quy trình nhập khẩu khoáng sản từ khâu kiểm tra chính sách ban đầu đến khi hàng được thông quan và giao về địa điểm nhận hàng.

>>> Xem ngay:

Dịch vụ thông quan tờ khai

Vận chuyển nội địa Việt Nam

Vận chuyển đường bộ quốc tế

Vận chuyển đường biển quốc tế

Vận chuyển đường hàng không quốc tế

FAQ về thủ tục nhập khẩu khoáng sản

Khoáng sản có được nhập khẩu về Việt Nam không?

Có thể nhập khẩu nếu hàng không thuộc danh mục cấm, tạm ngừng nhập khẩu và đáp ứng đầy đủ điều kiện quản lý chuyên ngành nếu có. Doanh nghiệp cần kiểm tra chính sách theo từng loại khoáng sản cụ thể.

Nhập khẩu khoáng sản có cần giấy phép không?

Không phải mọi loại khoáng sản đều cần giấy phép. Việc có cần giấy phép hay không phụ thuộc vào chủng loại, mã HS, mục đích nhập khẩu, mức độ chế biến và quy định quản lý tại thời điểm nhập khẩu. Với hàng nhập khẩu theo giấy phép hoặc điều kiện, thương nhân phải đáp ứng yêu cầu tương ứng theo Nghị định 69/2018/NĐ-CP.

Mã HS khoáng sản là gì?

Khoáng sản có thể thuộc nhiều chương khác nhau như Chương 25, Chương 26, Chương 27 hoặc một số chương khác tùy mức độ chế biến. Mã HS cụ thể cần căn cứ vào COA, thành phần, hàm lượng và mô tả hàng thực tế.

Khoáng sản nhập khẩu có cần COA không?

Doanh nghiệp nên chuẩn bị COA. Chứng từ này giúp thể hiện thành phần, hàm lượng, độ ẩm, tạp chất hoặc các chỉ tiêu kỹ thuật quan trọng. Đây là căn cứ hỗ trợ xác định mã HS, thuế và chính sách mặt hàng.

Khoáng sản nhập khẩu có thể bị lấy mẫu phân tích không?

Có thể. Nếu cơ quan hải quan cần làm rõ bản chất, thành phần hoặc mã HS của hàng hóa, lô hàng có thể bị yêu cầu lấy mẫu phân tích phân loại. Doanh nghiệp nên chuẩn bị COA, chứng thư giám định và hồ sơ kỹ thuật để hỗ trợ quá trình xử lý.

Finlogistics có hỗ trợ nhập khẩu khoáng sản không?

Có. Finlogistics hỗ trợ rà soát chứng từ, tư vấn mã HS, kiểm tra chính sách mặt hàng, xử lý hồ sơ kỹ thuật, khai báo hải quan và vận chuyển hàng khoáng sản nhập khẩu về kho, nhà máy hoặc công trình theo từng lô hàng thực tế.

Kết luận

Thủ tục nhập khẩu khoáng sản cần được chuẩn bị cẩn trọng vì nhóm hàng này có nhiều chủng loại, mã HS và chính sách quản lý khác nhau. Doanh nghiệp cần xác định đúng bản chất hàng hóa, chuẩn bị COA, kiểm tra mã HS, thuế nhập khẩu, C/O, điều kiện nhập khẩu và khả năng giám định thành phần trước khi hàng về cảng.

Nếu doanh nghiệp đang chuẩn bị nhập khẩu khoáng sản nhưng chưa chắc chắn về mã HS, thuế, hồ sơ kỹ thuật, chính sách mặt hàng hoặc quy trình khai báo hải quan, Finlogistics có thể hỗ trợ rà soát hồ sơ và tư vấn giải pháp phù hợp theo từng lô hàng thực tế. Liên hệ Finlogistics để được đội ngũ chuyên viên hỗ trợ chi tiết.